कैलालीकाे गौरीगङ्गाका खोलामा चुरे मिच्दै अवैध उत्खनन

धनगढी: कैलालीको गौरीगङ्गा नगरपालिकाअन्तर्गतका विभिन्न खोलाहरूमा चुरे क्षेत्रलाई प्रत्यक्ष असर पर्ने गरी अवैध रूपमा नदीजन्य पदार्थ उत्खनन भइरहेको पाइएको छ। प्रहरी टोलीले पटक–पटक अवैध उत्खननमा संलग्न जेसीबी नियन्त्रणमा लिए पनि प्रभावकारी कारबाही नभएको भन्दै स्थानीयले गम्भीर आपत्ति जनाएका छन्।

बुधबार जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलालीको टोलीले गौरिगङ्गा नगरपालिका–स्थित शिवगङ्गा खोलामा अवैध रूपमा उत्खनन गरिरहेका दुई वटा जेसीबी मेसिन नियन्त्रणमा लिएको थियो। तर कानुनअनुसार जरिवाना र कारबाही गर्नुपर्नेमा १६ हजार रुपैयाँ रोयल्टी असुल गरी ‘कार्यविधि’ का नाममा पुनः उत्खनन गर्न अनुमति दिइएको खुलासा भएको छ।

प्रदेश तथा संघीय सरकारका प्रचलित ऐनअनुसार चुरे क्षेत्रमा जेसीबी लगायतका भारी मेसिन प्रयोग गर्न स्पष्ट रूपमा निषेध गरिएको छ। त्यसविपरीत गौरिगङ्गा नगरपालिकामा भने भारी उपकरण प्रयोग गरी अन्धाधुन्ध उत्खनन भइरहेको स्थानीयको आरोप छ।

प्रहरी स्रोतका अनुसार हालसम्म उक्त क्षेत्रमा दुई पटक अवैध रूपमा प्रयोग गरिएका मेसिन नियन्त्रणमा लिइएको भए पनि दुवै पटक बिना कारबाही छाडिएको छ। प्रहरीले इजाजतपत्र तथा वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन नभएको क्षेत्रमा मेसिन प्रयोग गरिएको भन्दै नियन्त्रणमा लिएर नगरपालिकालाई बुझाउने गरेको जनाएको छ। तर नगरपालिकाले आवश्यक कारबाही नगरी पुनः ठेकेदारलाई जिम्मा लगाउने गरेको पाइएको छ।

यस विषयमा नगरपालिकाका मेयर र उपमेयरले समेत कारबाही नभएको तथ्य स्वीकार गरेका छन्। अन्य पालिकामा भने वातावरणीय प्रभाव मूलयाङ्कन स्वीकृत क्षेत्रमा मात्र रेखांकन गरेर उत्खनन गर्न दिइने गरिएको भए पनि गौरिगङ्गामा रेखांकनबिनै चुरे क्षेत्रमै उत्खनन अनुमति दिइएको आरोप छ।

अनुगमन तथा निरीक्षण प्रभावकारी नहुँदा नगरपालिका, ठेकेदार र सम्बन्धित निकायबीच मिलेमतो भएको आशङ्का स्थानीयले व्यक्त गरेका छन्। अवैध उत्खननका कारण नदीको धार परिवर्तन हुने, बाढीको जोखिम बढ्ने तथा आसपासका बस्तीहरू नै संकटमा पर्ने खतरा रहेको भन्दै स्थानीयले तत्काल उत्खनन रोक्न माग गरेका छन्।

यदि चाहनुहुन्छ भने म यसका लागि छोटो फेसबुक क्याप्सन वा हेडलाइनका वैकल्पिक शीर्षकहरू पनि तयार गरिदिन सक्छु।